تاريخ : شنبه 16 شهريور 1387

اعلام مرحله سوم طرح خروج خودروهای فرسوده، شاید وقتی دیگر

عضو کمیسیون صنایع و معادن؛ دولت اشتیاقی برای ادامه اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده ندارد

طرح خروج خودروهای فرسوده که از سال 85 به طور جدی در دستور کار دولت و مجلس قرار گرفت، اینک در مرحله سوم خود متوقف مانده است.

به طوری که با گذشت دو ماه از پایان سال مالی 86 (تیرماه) هنوز تعهدات مرحله دوم به اتمام نرسیده و با توجه به آمار اعلام شده. تنها یک چهارم این تعهدات تاکنون به مرحله اجرا درآمده و زمان اتمام فاز دوم طرح نیز از سوی مسوولان، نیمه دوم سال جاری اعلام شده است.
این طرح که در ابتدا با جدیت بسیار از سوی مسوولان ستاد تبصره 13 اجرا می شد، در سال جاری و با وجود در نظر گرفتن بودجه کلان هم اکنون به طرحی نیمه کاره ای تبدیل شده و مسوولان ظاهرا اشتیاق چندانی به ادامه اجرای آن از خود نشان نمی دهند.
دولت های پیشین طی چند سال گذشته برنامه ریزی های جدی را برای خروج خودروهای فرسوده به مرحله اجرا گذاشتند که هیچ یک از برنامه های پیش بینی شده نتوانست با موفقیت تداوم یابد، عدم موفقیت در این طرح ها موجب شد که دولت نهم در سال 85 و در راستای مدیریت حمل و نقل و مصرف سوخت و پیرو آن خروج خودروهای فرسوده ستاد تبصره 13 را بنیان گذارد.
هرچند ستاد تبصره 13 به منظور اجرای طرح های توسعه حمل و نقل، مدیریت مصرف سوخت و نوسازی خودروهای فرسوده، تشکیل شد اما علاوه بر انجام طرح های مذکور پله ترقی نیز شد برای مدیران آن برای حضور در پست های مهم دولتی به طوری که علی اکبر محرابیان از طریق این ستاد به جامعه صنعتگران معرفی و پس از آن به عنوان وزیر صنایع و معادن انتخاب شد. پس از محرابیان ریاست این ستاد به سیدمهدی هاشمی سپرده شد اما وی نیز که کمتر از یک سال رییس ستاد تبصره 13 بود به عنوان سرپرست وزارت کشور انتخاب شد. در زمان ریاست هاشمی اختیارات بیشتری به ستاد تبصره 13 واگذار شد به طوری که علاوه بر اعمال تصمیم گیری در حمل و نقل شهری و تصمیم گیری در حوزه حمل و نقل برون شهری نیز به آن سپرده شد و نام آن به ستاد مدیریت حمل و نقل و مصرف سوخت تغییر یافت.
با رفتن هاشمی از این ستاد سردار رویانیان رییس پلیس راهنمایی و رانندگی با حفظ سمت به عنوان رییس این ستاد انتخاب شد. تغییر و تحولات به وجود آمده در این ستاد، موجب شد شدت عمل در اجرای نوسازی خودروهای فرسوده نیز دچار نوسان شود به طوری که مرحله اول طرح خروج خودروهای فرسوده که با نوسازی 250هزار خودروی فرسوده همراه بود در نیمه دوم شهریورماه سال گذشته و با تاخیر دو ماه به اتمام رسید، اما مرحله دوم این طرح که نوسازی 200هزار خودروی سواری را در برنامه داشت، هنوز به اتمام نرسیده به طوری که براساس آمار اعلام شده از سوی مسوولان این ستاد تاکنون تنها 63هزار خودروی فرسوده جایگزین شده و مابقی تعهدات نیز احتمالا تا آبان ماه به اتمام خواهد رسید.
به گفته برخی کارشناسان عدم اجرای به موقع تعهدات از سوی شرکت های خودروساز و تخصیص به موقع وام به متقاضیان موجب تاخیرهای به وجود آمده در اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده شده و تا زمانی که این مشکلات برطرف نشود طرح همچنان با تاخیر مواجه خواهد شد.علاوه بر طرح جایگزینی خودروهای فرسوده، مسوولان طرح خرید نقدی این خودروها، به مبلغ یک میلیون و 500هزار تومان را نیز به مرحله اجرا گذاشتند که عدم استقبال دارندگان خودروهای فرسوده از این طرح موجب شد که طرح خرید نقدی نیز تا اطلاع ثانوی از دستور کار ستاد مدیریت حمل ونقل و مصرف سوخت خارج شود.
دولت اشتیاقی برای اجرای طرح ندارد
سیدحسین هاشمی، عضو کمیسیون صنایع و معادن در گفت وگو با خبرنگار ما درخصوص مشکلات به وجود آمده در طرح خروج خودروهای فرسوده می گوید: به رغم پیشرفت این طرح طی سال 85، طرح مذکور با توجه به بودجه ای که در سال 86 برای آن در نظر گرفته شد. هنوز توفیق چندانی به دست نیاورده و در سال 87 نیز با وجود گذشت 5ماه و اندی از ابتدای سال جاری طرح خروج خودروهای فرسوده همچنان بلاتکلیف است و تصمیم گیری درخصوص چگونگی اجرای این طرح در این سال صورت نگرفته است.
به گفته هاشمی، تاخیرهای به وجود آمده در اجرای مرحله دوم طرح خروج خودروهای فرسوده موجب شده که مسوولین برای اجرای مرحله سوم آن هنوز تصمیم گیری نکرده به طوری که مرحله سوم این طرح همچنان بلاتکلیف است.
براساس قوانین تدوین شده برای خروج خودروهای فرسوده این طرح باید در یکسال مالی یعنی تا پایان تیر ماه هر سال به اتمام برسد و پس از آن مرحله بعدی در دستور کار قرار بگیرد اما مدت زمان در نظر گرفته شده برای طرح خروج خودروهای فرسوده در سال گذشته اجرایی نشد به طوری که مرحله اول این طرح در شهریور ماه به اتمام رسید که این امر موجب شد مرحله دوم این طرح با تاخیر بسیار آغاز و درنتیجه با تاخیر نیز به اتمام برسد. عدم رعایت تاریخ در نظر گرفته شده برای اجرای این طرح موجب به وجود آمدن آشفتگی در اجرای آن شد. به طوری که زمان اجرای مرحله سوم طرح که باید از ابتدای مرداد ماه اجرای آن آغاز می شد همچنان نامعلوم است.
هاشمی در ادامه می گوید: مشکلات زیست محیطی، آلودگی هوا، مصرف بیش از حد سوخت و ناایمن بودن خودروهای فرسوده موجب شده که طرح خروج خودروهای فرسوده به طور جدی در دستور کار قرار گیرد. اما در حال حاضر دولت و مجلس هیچ کدام اشتیاقی برای ادامه این طرح ندارند به طوری که می توان گفت طرح خروج خودروهای فرسوده رو به خاموشی است.
به گفته هاشمی در مکزیک طی یک مقطع زمانی کوتاه و به دلیل افزایش آلودگی هوا و مشکلات به وجود آمده از سوی خودروهای فرسوده طرح خروج این خودروها در دستور کار مسوولان قرار گرفت و آنها توانستند در مدت زمان کوتاهی خودروهای فرسوده خود را جایگزین کنند اما در کشور ما طرح در ابتدا خوب پیشرفت کرد اما عملکرد مناسب نبود به همین دلیل نتوانستیم نتیجه دلخواه را به دست آوریم. برخی از مسوولین و کارشناسان تغییر و تحولات مدیریتی ستاد تبصره 13 که مجری طرح خروج خودروهای فرسوده است را یکی از دلایل اصلی در کند شدن روند طرح خروج خودروهای فرسوده دانسته و معتقدند که این تغییرات موجب شده این طرح نتواند بر اساس برنامه زمان بندی شده پیش رود. عضو کمیسیون صنایع و معادن در خصوص تغییرات به وجود آمده در ستاد حمل ونقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت و تاثیر آن در اجرای این طرح می گوید: تغییر و تحولات اعمال شده در این ستاد طبیعتا بر اجرای طرح تاثیرگذار بوده است.
اتمام تعهدات در آبان ماه
ستاد حمل ونقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت در مرحله دوم طرح، جایگزینی 200هزار خودروی سواری فرسوده و ساماندهی 100هزار مسافربر شخصی را در دستور کار خود قرار داد که این تعهدات نسبت به سال گذشته 50هزار دستگاه بیشتر بوده است اما در مرحله دوم این طرح نسبت به سال گذشته با کندی در حال اجرا است به طوری که به گفته فرهمند سرپرست طرح خودروهای فرسوده از مجموعه تعهدات این ستاد تاکنون تنها 63هزار خودروی سواری جایگزین و 105هزار خودرو نیز اسقاط شده و مابقی نیز در حال طی کردن فرآیند هستند.
گفته فرهمند در خصوص جایگزینی تنها 63هزار خودروی فرسوده از مجموع 200هزار تعهد تا ابتدای شهریور ماه در حالی است که تیر ماه پایان مهلت این ستاد برای اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده بوده است. اما این بار نیز مسوولین نتوانستند براساس زمان بندی اعلام شده به تعهدات خود در قبال ثبت نام کنندگان عمل کنند.
سرپرست طرح خودروهای فرسوده در خصوص دلایلی که موجب شده این طرح با کندی سپری شود نیز می گوید: بخشی از مشکلات به وجود آمده مربوط به بانک ها بوده به طوری که بانک ها طبق زمان بندی به تعهدات خود عمل نکردند که این امر نیز بر روند تحویل خودروها از سوی خودروسازان تاثیر گذاشته و موجب شده که خودروسازان نتوانند به تعهدات خود به موقع عمل کنند.
وی در خصوص زمان اتمام اجرای تعهدات در سال86 نیز می گوید: امیدواریم که مرحله دوم طرح در آبان ماه به اتمام برسد تا پس از آن و با تصویب آیین نامه سال 87 مرحله سوم طرح را آغاز خواهیم کرد.
وی درخصوص تعهدات شرکت های خودروساز نیز می گوید: مرحله دوم طرح در مجموع با 4 شرکت خودروساز سایپا، ایران خودرو، گروه بهمن و زامیاد آغاز شد که تعهدات شرکت سایپا 70هزار دستگاه بوده که تاکنون به 26هزار تعهد خود عمل کرده. ایران خودرو نیز در مجموع 107هزار تعهد داشته که از این تعداد تاکنون 32هزار خودرو را تحویل داده است.
وی در ادامه می گوید: تعهدات شرکت زامیاد نیز 15هزار دستگاه بوده که این شرکت نیز به 6هزار تعهد خود تاکنون عمل کرده است. در سال جاری شرکت های خودروساز، خودروهای وانت مزدا یک و دو کابین، نیسان، پراید صبا، وانت پیکان، روآ، پژو پارس، سمند، پژو 405 و 206صندوق دار را برای مرحله دوم طرح از سوی خودروسازان در نظر گرفته شده است.